Útsýni af fjórðu hæð

  „Það var ekki fyr en hann fór að blaða í Númarímum, að hann byrjaði að efast um gildi sinnar eigin óskrifuðu bókar. Við kynnínguna af skáldskap Breiðfjörðs rann upp fyrir honum nýr dagur í andanum, bjartari en hinir fyrri. Hið klúsaða kenningaskrúð Jóhönnurauna og annara snildarverka Húsafells-Snorra, sem mest hafði verið að skapi Jóseps heitins, virtist skjótlega snautt og dapurt við samanburð hreinnar eddu Breiðfjörðs og hins ljósa söguefnis hans, en þó umfram alt þess heillandi túngutaks sem vekur í hjartanu ólæknandi kend um fegurð og sorg. Áður hafði hann haldið að öll skáld væru vegsamleg og að allur skálskapur væri einn og samur að verðleikum, svo fremi hann snerist um hetjudáðir yfirleitt, eða endurlausnarverk Jesú Krists sérstaklega, annaðhvort á nógu dýran eða nógu sanntrúaðan hátt. „Móðurjörð hvar maður fæðist“, – nú uppgötvar hann skyndilega að það er munur á skáldum. Og í hverju var þessi munur falinn? Einkum í því að önnur skáld virtust ekki hafa nema mjög óljóst hu...

 Sigurður Breiðfjörð (1798–1846) setti stuttan formála fyrir Núma rímum (1835) þar sem hann gerði grein fyrir fagurfræði sinni. Þar segir hann:  „Eg hefi í Númarímum þessum viljað leitast við að umflýja það, sem mér helzt hefur þótt til lýta hingað til, svo vel á mínum eigin sem annara rímum.“ Hann telur upp lýti sem hann telur hafa verið á sínum eigin rímum og annarra sem hann vilji forðast. Þau eru: 1. „Ófimlegar Edduglósur“, það er að segja óskiljanlegar kenningar og ósmekklegar. Kenningar eru eitt helsta einkenni rímna. Þær eru svo mikilvægar að ég held því fram að kvæði sem engar kenningar hefur geti ekki talist ríma. Þær eru ættaðar úr dróttkvæðum en sérstaklega fóru rímnaskáldin eftir leiðbeiningum Snorra Sturlusonar í Skáldskaparmálum Snorra-Eddu. Leiðbeiningar Snorra eru opnar og gefa möguleika á endalausri nýsköpun. Á 19. öld var þessi nýsköpun komin út um víðan völl og stundum bara í óbeinu samhengi við leiðbeiningar Snorra. Þetta gat verið erfitt fyrir áheyrendur r...