Grunnskóli sem eftirmynd miðaldakirkjunnar

-

Á miðöldum var kirkjan ógnar valdamikil stofnun. Þó að veraldlegt vald – konungar og furstar – hafi stundum keppt við hana um yfirráð yfir jarðeignum og slíku þá hafa sjaldan í sögunni verið til stofnanir sem réðu eins miklu um hvað væri æskilegt og leyfilegt að hugsa. 
Til að sjá fyrir sér miðaldakirkjuna mætti hugsa um grunnskóla. Grunnskólinn er eins og miðaldakirkjan í öðrum mælikvarða: svipað skipulag, svipaður valdapíramíti, meintur æðri tilgangur en þó veraldlegir hagsmunaárekstrar mismunadi hópa. Eins og miðaldakirkjan gerir grunnskólinn kröfu um hlýðni, kröfu um rétta hugsun. Hugsið ykkur að þið hefðuð aldrei losnað úr grunnskóla. Reynið að ímynda ykkur að allt líf ykkar og starf, leyfilegar skoðanir, hvað viðeigandi er að segja, hver á að vera með hverjum sé skipulagt af gamla grunnskólanum ykkar. Þá nálgist þið kannski að sjá fyrir ykkur miðaldakirkjuna. Hún notaði svipuð valdatæki nema hvað skólunum er nú til dags neitað um nokkur, semsagt líkamlegar refsingar og að brenna á báli þá sem ekki láta segjast.


Ummæli

Skrifa ummæli

Vinsælar færslur af þessu bloggi

Þegar afi minn kenndi Davíð frá Fagraskógi latínu

-
Mynd
  Theodór um 1930 Þegar Davíð Stefánsson frá Fagraskógi gaf út fyrstu ljóðabók sína, Svartar fjaðrir , 1919 þótti kveða við nýjan tón í íslenskum skáldskap. Þennan sérstaka söngræna ástríðufulla hljóm sem við elskum enn lærði Davíð meðal annars af skandinavískum skáldum síns tíma. Þessum skáldum kynntist hann 16 ára þegar hann sótti aukatíma í latínu og þýsku hjá syni kaupmannsins á Svalbarðseyri. Sá hét Theodór Jakobsson. Hann var 21 árs og lærði heimspeki við háskólann í Kaupmannahöfn, afburða námsmaður og ljóðelskur. Þennan vetur dvaldi hann í föðurhúsum en frá Kaupmannahöfn kom hann með nýjustu ljóðabækurnar og kynnti fyrir hinum unga skáldhneigða pilti, til dæmis bækur eftir Gustav Fröding og Erik Axel Karlfeldt Einar Guðmundsson frá Hraunum (1894–1977) segir svo frá í minningaþætti um Davíð: Davíð mun ekki hafa stundað námið í þriðja bekk af neinu kappi, því að hann tók fremur lélegt gagnfræðapróf um vorið. Og hvort sem hann hefur ráðið því sjálfur eða foreldrar hans, þá...
Lesa meira

Vistkerfi í krukku

-
Mynd
Þessi krukka hefur ekki verið opnuð í sjö mánuði. Plönturnar í henni eru aldrei vökvaðar en eru þó grænar og gróskumiklar. Inni í krukkunni er sjálfbært vistkerfi. Græni liturinn sannar að plönturnar framleiða súrefni úr koltvísýringi sem aftur kemur frá örverum sem lifa á lífrænu efni úr plöntunum. Fáeinir sentilítrar af vatni samtals eru í krukkunni, það kemst ekki út og engu er bætt við heldur fer vatnið í hring: Plönturnar taka það upp með rótunum og nota það til að vaxa en gufa þéttist á glerinu og rennur niður. Orka sem heldur kerfinu gangandi kemur úr ljósi sólar þar sem krukkan stendur í glugga.  Í mars á þessu ári fór ég með nemendum mínum niður að Læknum í Hafnarfirði og þau söfnuðu mold, smásteinum og tóku vatn úr læknum, mosa og nokkrum plöntum. Fyrstu dagana voru nokkrir sniglar þarna líka en ég er hræddur um að þeir hafi drepist. Þegar ég fór í sumarfrí skildi ég krukkuna eftir í glugganum. Þá hafði ég áhyggjur af að allt of heitt yrði inni í henni vegna gróðurhúsaáhr...
Lesa meira

Fjórar tækifærisvísur

-
 Ég hef ekki gert vísur  nokkuð lengi. Ég lifi eftir reglunni um að gera bara það sem mig langar til og undanfarin misseri, eftir ævintýrið um Rímur af stígvélakisu, hefur mig bara ekki langað nógu mikið. Samt veit ég að hagmælsku þarf að rækta; maður þarf að æfa sig og halda sér við, helst með daglegum æfingum eins og fótboltamenn og hljóðfæraleikarar gera.  Samt skortir ekki áform. Ég er með hugmyndir um nýjar rímur og ljóðabækur. En í kvöld gerði ég fjórar vísur með því að svara nokkrum hagyrðignum kunningjum mínum á Boðnarmiði. Gjörið svo vel: Svar til Hallmundar Guðmundssonar vegna þess að hann lofaði írskt kaffi: Það sem alltaf gleður gest og gerir þjóðir hýrar, það er kaffiblandið best er brugga kátir Írar. Svar til Péturs Stefánssonar: Stundum ef að úti er kalt úr mér næ ég hrolli; hressir morgunhúmið allt heitur kaffibolli. Svar til Antons Helga vegna umræðu um Kára Stefáns: Rata kýr á rétta bása, rásar fé um græna ása; áttavilltur einn ég mása, „idiot honoris ca...
Lesa meira